Finlandiya’da yaşayan Türk vatandaşları; aile hukuku, ceza hukuku, iş hukuku, ticari uyuşmazlıklar, göçmenlik hukuku, alacak davaları ve resmi kurumların kararlarına karşı itiraz süreçleriyle karşılaşabilirler.

Finlandiya’da dava açmak veya hakkınızda başlatılan bir hukuki süreçte kendinizi savunmak, Türk hukuk sisteminden farklı kurallara tabidir. Görevli mahkemenin belirlenmesi, taleplerin doğru şekilde hazırlanması, delillerin zamanında sunulması ve usule ilişkin sürelerin takip edilmesi dava sonucunu doğrudan etkileyebilir.

Bu rehberde Finlandiya’daki başlıca dava türlerini, dava sürecinin nasıl başladığını ve Türkçe hukuki destek alırken dikkat edilmesi gereken noktaları ele alıyoruz.

Finlandiya’da Dava Açmak Mümkün mü?

Finlandiya’da ikamet eden yabancıların ve Türk vatandaşlarının, hukuki şartları oluştuğunda Finlandiya mahkemelerinde dava açması mümkündür. Bazı durumlarda Finlandiya dışında yaşayan kişiler de Finlandiya’daki bir kişi, şirket, sözleşme veya hukuki işlem nedeniyle Finlandiya mahkemelerine başvurabilir.

Ancak her uyuşmazlığın Finlandiya mahkemelerinde görülebileceği söylenemez. Öncelikle şu konuların değerlendirilmesi gerekir:

• Hangi ülkenin mahkemelerinin yetkili olduğu
• Uyuşmazlığa hangi ülke hukukunun uygulanacağı
• Davanın hangi mahkemede açılması gerektiği
• Dava veya talep için süre sınırı bulunup bulunmadığı
• Karşı tarafın kimliği ve adresi
• İddiaları destekleyen belgeler ve diğer deliller
• Davanın ekonomik değeri ve muhtemel yargılama giderleri

Bu nedenle Finlandiya’da dava açmadan önce yalnızca haklı olup olmadığınızın değil, talebinizin hukuken nasıl ileri sürüleceğinin de değerlendirilmesi gerekir.

Finlandiya’da Hukuk Davası Nasıl Açılır?

Finlandiya’da kişiler veya şirketler arasındaki özel hukuk uyuşmazlıkları çoğunlukla bölge mahkemelerinde, yani käräjäoikeuslarda görülür.

Davacı, mahkemeye yazılı bir dava dilekçesi sunarak taleplerini bildirir. Dilekçede karşı taraftan ne talep edildiği, talebin hangi olaylara ve hukuki gerekçelere dayandığı ve hangi delillerin sunulacağı açık şekilde gösterilmelidir.

Dava açıldıktan sonra mahkeme dilekçeyi inceler ve gerekli görürse ek açıklama talep eder. Ardından karşı tarafa cevap verme imkânı tanınır. Uyuşmazlığın niteliğine göre yazılı hazırlık, sözlü hazırlık duruşması, arabuluculuk veya esas duruşma aşamalarına geçilebilir.

Finlandiya’da her hukuk davasında avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte dava dilekçesinin eksik hazırlanması, yanlış mahkemeye başvurulması veya taleplerin hukuken doğru formüle edilmemesi ciddi hak kayıplarına neden olabilir.

Finlandiya Boşanma Davası

Finlandiya boşanma davası, Türk hukukundaki boşanma davalarından önemli yönleriyle ayrılmaktadır.

Eşler boşanma başvurusunu birlikte yapabilecekleri gibi, eşlerden biri tek başına da başvurabilir. Boşanmak isteyen kişinin evlilik birliğinin neden sona erdiğini ispatlaması gerekmez. Diğer eşin boşanmayı kabul etmemesi de tek başına boşanmayı engellemez.

Başvuru, eşlerden birinin yerleşim yerindeki bölge mahkemesine yapılır. Boşanma sürecinde çoğunlukla altı aylık düşünme süresi uygulanır. Ancak eşlerin başvurudan önce kesintisiz olarak en az iki yıl ayrı yaşamış olması gibi belirli durumlarda süreç farklı ilerleyebilir.

Boşanma kararı aşağıdaki konuları kendiliğinden çözmez:

• Çocuğun velayeti
• Çocuğun hangi ebeveynle yaşayacağı
• Çocukla kişisel ilişki kurulması
• Çocuk nafakası
• Eşler arasındaki mal paylaşımı
• Ortak konutun kullanımı
• Eş nafakası talepleri

Bu nedenle Finlandiya boşanma davası planlanırken yalnızca evliliğin sona ermesi değil, boşanmanın mali ve ailevi sonuçları da birlikte değerlendirilmelidir.

Türkiye’de yapılmış bir evliliğin Finlandiya’da sona erdirilmesi veya Finlandiya’da verilen boşanma kararının Türkiye’de tanınması gibi uluslararası aile hukuku meselelerinde her iki ülke bakımından ayrıca inceleme yapılması gerekebilir.

Finlandiya Velayet Davası

Finlandiya’da boşanma sonrasında çocuğun velayeti, ikamet yeri, görüşme düzeni ve nafakası hakkında ebeveynler anlaşabilir.

Ebeveynlerin yaptığı anlaşma yetkili çocuk refahı görevlisi tarafından onaylanabilir. Taraflar anlaşamazsa Finlandiya velayet davası bölge mahkemesinde görülebilir.

Mahkemenin değerlendirmesinde temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Ebeveynlerin taleplerinden ziyade çocuğun güvenliği, gelişimi, ebeveynleriyle ilişkisi ve yaşam düzeninin devamlılığı dikkate alınır.

Velayet uyuşmazlıkları ile çocuk koruma işlemleri birbirinden farklıdır. Ebeveynler arasındaki velayet ve görüşme uyuşmazlıkları çoğunlukla bölge mahkemelerinde görülürken, çocuğun kamu makamlarınca koruma altına alınması gibi çocuk koruma kararları idare mahkemesinin görev alanına girebilir.

Uluslararası velayet uyuşmazlıklarında çocuğun başka bir ülkeye götürülmesi, Finlandiya’dan çıkarılması veya Türkiye’den Finlandiya’ya getirilmesi ayrıca çocuk kaçırma ve milletlerarası yetki kuralları bakımından değerlendirilmelidir.

Finlandiya Ceza Davası

Finlandiya ceza davası, çoğunlukla suçun polise bildirilmesiyle başlayan bir ceza soruşturmasının ardından ilerler.

Bir suçun mağduru olan kişi polise suç duyurusunda bulunabilir. Polis gerekli görürse ön soruşturma yürütür, tarafların ve tanıkların ifadelerini alır ve delilleri toplar. Dosya daha sonra savcının değerlendirmesine gönderilebilir.

Savcı yeterli şartların bulunduğu kanaatine varırsa suçlamayı bölge mahkemesine taşır. Bu nedenle ceza davalarında hukuk davalarından farklı olarak mağdurun doğrudan mahkemede “ceza davası açması” yerine, genellikle polis soruşturması ve savcılık değerlendirmesi söz konusudur.

Finlandiya’da ceza soruşturmasına şu sıfatlardan biriyle dâhil olabilirsiniz:

• Suç mağduru
• Şüpheli
• Sanık
• Tanık
• Suçtan zarar gören kişi

Ceza soruşturmasının ilk aşamasından itibaren verilen ifadeler büyük önem taşır. Polis ifadesine hazırlıksız katılmak, anlaşılmayan bir belgeyi imzalamak veya tercüme hatalarını zamanında bildirmemek sürecin ilerleyen aşamalarında sorun oluşturabilir.

Suç mağduru, ceza davası kapsamında meydana gelen maddi zarar, kişisel yaralanma, gelir kaybı veya belirli şartlarda manevi zarar için tazminat talep edebilir.

Şüpheli veya sanık bakımından ise suçlamanın kapsamı, deliller, savunma stratejisi ve ceza davasının oturma iznine ya da vatandaşlık başvurusuna muhtemel etkileri birlikte değerlendirilmelidir.

Finlandiya İş Davası

Finlandiya’da çalışanlar; işten çıkarılma, ücretlerin ödenmemesi, fazla mesai, ayrımcılık, çalışma koşulları veya iş sözleşmesinin ihlali nedeniyle işverenleriyle uyuşmazlık yaşayabilirler.

Finlandiya iş davası kapsamında değerlendirilebilecek başlıca konular şunlardır:

• Haksız veya hukuka aykırı işten çıkarma
• Ödenmeyen maaş ve fazla mesai ücretleri
• Tatil ücreti ve diğer işçilik alacakları
• Ayrımcılık ve eşit muamele ihlalleri
• İş kazaları ve işverenin sorumluluğu
• İş sözleşmesinin yorumlanması
• Rekabet yasağı ve gizlilik hükümleri
• Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar
• İşyerinde taciz veya uygunsuz davranış iddiaları

Bireysel iş sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar çoğunlukla genel mahkemelerde ele alınabilir. Toplu iş sözleşmelerinin yorumlanmasına ilişkin bazı uyuşmazlıklar ise İş Mahkemesinin görev alanına girebilir.

Bir iş uyuşmazlığında dava açmadan önce iş sözleşmesi, maaş bordroları, çalışma saatleri, e-postalar, mesajlar, işverenin bildirimleri ve varsa fesih belgeleri incelenmelidir. Sürecin sendika, iş sağlığı ve güvenliği makamları, ayrımcılık makamları veya mahkeme üzerinden yürütülmesi dosyanın niteliğine göre değişebilir.

Finlandiya Tazminat Davası

Finlandiya’da bir kişinin veya şirketin hukuka aykırı davranışı nedeniyle zarara uğrayan kişi, şartları bulunuyorsa tazminat talep edebilir.

Finlandiya tazminat davası şu durumlarda gündeme gelebilir:

• Sözleşmenin ihlal edilmesi
• Trafik kazası
• Bedensel zarar
• Mala zarar verilmesi
• Mesleki hata
• Gelir kaybı
• İşverenin hukuka aykırı davranışı
• Suç nedeniyle meydana gelen zarar
• Ticari ilişki veya şirket ortaklığından doğan zararlar

Tazminat talebinde zararın gerçekten meydana geldiğinin, karşı tarafın eylemiyle zarar arasında bağlantı bulunduğunun ve talep edilen miktarın dayanaklarının gösterilmesi gerekir.

Her olumsuzluk tazminat hakkı doğurmaz. Talep edilen zararın türü, kusur durumu, sözleşme hükümleri, sigorta kapsamı ve zamanaşımı süreleri birlikte incelenmelidir.

Finlandiya Alacak Davası ve İcra Takibi

Bir kişi veya şirket size olan borcunu ödemiyorsa, Finlandiya’da alacak davası açılması veya icra sürecinin başlatılması gündeme gelebilir.

Çoğu özel hukuk alacağının icra yoluyla tahsil edilebilmesi için öncelikle mahkeme kararı alınması gerekir. Mahkemenin borcun ödenmesine karar vermesinden sonra alacak, Finlandiya Ulusal İcra Dairesi aracılığıyla takip edilebilir.

Bazı kamu alacakları, vergiler ve para cezaları ise ayrıca mahkeme kararı alınmadan doğrudan icraya konu olabilir.

Alacak takibinde şu belgeler önemlidir:

• Yazılı sözleşme
• Fatura
• Teslim veya hizmet belgeleri
• Banka kayıtları
• Borcun kabul edildiğini gösteren mesajlar
• Ödeme ihtarı
• Taraflar arasındaki e-posta ve yazışmalar

Borçlu tarafından itiraz edilmeyen alacaklarla, tarafların borcun varlığı veya miktarı konusunda uyuşmazlık yaşadığı dosyaların süreci farklı olabilir.

Migri Kararına İtiraz ve Finlandiya İdare Davaları

Finlandiya’da dava süreçleri yalnızca kişiler veya şirketler arasındaki uyuşmazlıklarla sınırlı değildir. Migri, belediye, Kela veya başka bir kamu kurumu tarafından verilen kararlar da belirli şartlarla yargı denetimine götürülebilir.

Olumsuz bir oturma izni, sınır dışı etme, vatandaşlık veya başka bir Migri kararı alınması hâlinde kararın ekinde yer alan itiraz talimatı dikkatle incelenmelidir.

Migri kararına itiraz çoğunlukla idare mahkemesine yazılı olarak yapılır. İtiraz dilekçesinde hangi kararın değiştirilmesinin talep edildiği, kararın neden hukuka aykırı olduğu ve hangi delillere dayanıldığı açık şekilde açıklanmalıdır.

İtiraz süresinin geçirilmesi, yanlış mahkemeye başvurulması veya dosyanın yalnızca önceki başvurudaki belgelerle yeniden sunulması ciddi sonuçlar doğurabilir.

Finlandiya Göçmenlik Davaları ve Migri Kararlarına İtiraz

Finlandiya’da göçmenlik davası denildiğinde, çoğunlukla genel mahkemelerde açılan klasik bir hukuk davasından değil Finlandiya Göçmenlik Dairesi Migri tarafından verilen bir kararın idare mahkemesinde incelenmesinden söz edilir.

Oturma izni, aile birleşimi, çalışma izni, girişimci oturma izni, uluslararası koruma ve Finlandiya vatandaşlığı gibi konularda alınan olumsuz kararlar, kişinin Finlandiya’daki yaşamını doğrudan etkileyebilir. Kararın niteliğine göre Migri kararına karşı yetkili idare mahkemesine itiraz edilmesi mümkün olabilir. Ancak Migri tarafından verilen her karar itiraza açık değildir. İtiraz hakkı, başvuru süresi, yetkili mahkeme ve gönderilmesi gereken belgeler kararın ekinde bulunan itiraz talimatında belirtilir.

Finlandiya’da Dava Masrafları

Finlandiya’da dava açarken yalnızca avukatlık veya hukuki danışmanlık ücretleri değil, mahkeme harçları, tercüme giderleri, bilirkişi ücretleri ve tanık giderleri de dikkate alınmalıdır.

Hukuk davalarında genel kural, davayı kaybeden tarafın karşı tarafın makul ve gerekli yargılama giderlerini ödemek zorunda kalabilmesidir. Bu nedenle dava açmadan önce yalnızca kazanma ihtimali değil, ekonomik risk de değerlendirilmelidir.

Boşanma gibi bazı çekişmesiz veya özel nitelikli işlemlerde giderlere ilişkin farklı kurallar uygulanabilir.

Hukuki gider sigortası bulunan kişilerin, ev veya diğer sigorta poliçelerinde yer alan hukuki korumadan yararlanması mümkün olabilir. Geliri ve mal varlığı belirli sınırların altında olan kişiler ise devlet tarafından tamamen veya kısmen karşılanan adli yardıma başvurabilir.

Finlandiya’da Türkçe Hukuki Destek

Finlandiya’da yaşayan Türkler için en önemli güçlüklerden biri, hukuki sorunlarını kendi dillerinde ayrıntılı şekilde anlatamamak ve kendilerine gönderilen resmî belgeleri tam olarak anlayamamaktır.

Mahkeme ve ceza soruşturması süreçlerinde belirli şartlarla tercüman sağlanabilse de tercüman, kişiye hukuki danışmanlık vermez veya hangi stratejinin izlenmesi gerektiğini açıklamaz.

Türkçe hukuki destek sayesinde danışan:

• Yaşadığı hukuki sorunu kendi dilinde anlatabilir
• Finlandiya hukukundaki seçenekleri anlayabilir
• Belgelerinin ön değerlendirmesini yaptırabilir
• Mahkeme veya resmî kurum sürecine hazırlanabilir
• Finlandiyalı avukatla iletişimini daha sağlıklı yürütebilir
• Türkiye ve Finlandiya bağlantılı konularda koordinasyon sağlayabilir

ENB Consulting olarak Fin partner avukatlarımızla, Finlandiya’da yaşayan Türklerin hukuki süreçlerinde profesyonel destek sunuyoruz. Dosyanın niteliğine göre ön değerlendirme, belge inceleme, hukuki danışmanlık, taraflarla yazışma, müzakere, dava hazırlığı ve Finlandiya’daki yargı süreçlerinde avukatlık desteği sağlanmaktadır.

Finlandiya’da Dava Açmadan Önce Ne Yapılmalıdır?

Dava açmadan veya karşı tarafa resmî bir talep yöneltmeden önce mümkün olduğunca aşağıdaki belgeleri hazırlamanız yararlı olacaktır:

• Kimlik ve iletişim bilgileri
• Uyuşmazlıkla ilgili sözleşmeler
• Mahkeme veya resmî kurum belgeleri
• E-posta ve mesaj kayıtları
• Banka ve ödeme belgeleri
• Fotoğraf, video veya diğer deliller
• Tanık olabilecek kişilerin bilgileri
• Daha önce yapılan başvurular ve verilen cevaplar
• Olayların tarih sırasına göre kısa özeti
• Ulaşmak istediğiniz hukuki sonuç

Hukuki yardım almak için olayların büyümesini veya sürelerin dolmasını beklememek önemlidir. Erken aşamada yapılan doğru değerlendirme, bazı uyuşmazlıkların dava açılmadan müzakere veya uzlaşma yoluyla çözülmesini sağlayabilir.

Sonuç

Finlandiya’da dava açmak, yalnızca mahkemeye bir dilekçe göndermekten ibaret değildir. Yetkili mahkemenin belirlenmesi, taleplerin hukuki temele oturtulması, delillerin hazırlanması, sürelerin takip edilmesi ve dava masraflarının değerlendirilmesi gerekir.

Finlandiya boşanma davası, Finlandiya ceza davası, Finlandiya iş davası, Finlandiya tazminat davası, velayet uyuşmazlığı veya Migri kararına itiraz gibi süreçlerde her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Finlandiya’da yaşadığınız hukuki sorun hakkında Türkçe destek almak ve seçeneklerinizi öğrenmek için ENB Consulting ile iletişime geçebilirsiniz.

ENB Consulting

+358 41 723 3345
+358 44 249 1923
[email protected]
www.enb.fi

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her hukuki uyuşmazlık kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir ve bu metin hukuki görüş yerine geçmez.