Finlandiya'da YEL Girişimci Sigortası

1. YEL yalnızca toiminimi sahipleri için değildir

YEL, hukuken girişimci olarak çalışan kişiyi sigortalar. Toiminimi girişimcisinin yanı sıra avoin yhtiö ortağı, kommandiittiyhtiö sorumlu ortağı ve belirli sahiplik/yönetim koşullarını karşılayan Oy yöneticisi de YEL kapsamına girebilir. Yalnızca şirket hissesi sahibi olmak ise tek başına YEL doğurmaz; şirkette fiilen çalışmak gerekir.

Oy'de yönetici pozisyonundaki kişinin tek başına şirketin veya oy haklarının %30'undan fazlasına ya da ailesiyle birlikte %50'sinden fazlasına sahip olması YEL değerlendirmesinde önemli eşiktir. Sınır durumlarda ETK sigorta statüsünü belirleyebilir.

2. 2026 YEL zorunluluğu için tüm temel şartları birlikte kontrol edin

2026'da genel olarak YEL için girişimcinin yasal sigortalama yaş aralığında olması, girişimciliğin kesintisiz en az dört ay sürmesi, Finlandiya'da yaşaması, işletmede fiilen çalışması ve yıllık YEL-työtulo değerinin en az 9.423,09 euro olması gerekir. Yaş üst sınırı doğum yılına göre 68, 69 veya 70 olabilir.

Yabancı vatandaş olmak YEL yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz. Finlandiya'da girişimci olarak çalışan yabancılar da şartları karşılıyorsa YEL kapsamına girebilir; ancak AB sosyal güvenlik koordinasyonu veya sosyal güvenlik anlaşmaları bazı sınır ötesi durumlarda sonucu değiştirebilir.

3. YEL-työtulo ciro, kâr veya çektiğiniz para değildir

YEL-työtulo, girişimcinin şirkette yaptığı işin yıllık parasal değeridir. Pratik kural, aynı işi aynı yetkinlikle yapacak dışarıdan bir çalışana ödenecek yıllık ücret düzeyini düşünmektir. İşletmenin muhasebe kârı veya girişimcinin banka hesabına çektiği tutar farklı kavramlardır.

Emeklilik şirketi sektörün medyan ücretini, işin miktarını, işletmenin kapsamını, ciroyu ve mesleki beceriyi kullanarak tavsiye edilen YEL-työtulo seviyesini hesaplar. Girişimci kendi koşullarını gösteren ek bilgi sunabilir ve vahvistettu työtulo için gerekçeli, itiraz edilebilir karar verilir.

4. YEL sigortasını altı ay içinde alın; sigorta başlangıçtan itibaren geçer

YEL şartları oluşmuşsa sigorta girişimciliğin başlangıcından itibaren geçerli olacak şekilde en geç ilk altı ay içinde alınmalıdır. Dört aylık asgari faaliyet şartı, dört ay bekleyip sonra sigorta başlangıcı yapmak anlamına gelmez; yükümlülük doğuyorsa sigorta başlangıç tarihine kadar geriye gider.

Sigortayı Elo, Ilmarinen, Varma veya Veritas gibi yetkili emeklilik sigorta şirketlerinden ya da uygun emeklilik sandığından alabilirsiniz. Gönüllü bireysel emeklilik sigortası zorunlu YEL'in yerine geçmez.

5. 2026 prim oranı ve yeni girişimci indirimi

2026'da YEL prim oranı tüm yaş grupları için vahvistettu YEL-työtulo'nun %24,4'üdür. Yeni girişimci, şartları karşılıyorsa primde %22 indirimden toplam ilk 48 ay boyunca yararlanabilir. Prim tutarının vergi indirimi açısından nasıl beyan edileceğini ödeme yapısına göre kontrol edin.

Prim oranı ile YEL-työtulo'yu karıştırmayın: önce iş katkınız için yıllık YEL-työtulo belirlenir, sonra prim bunun üzerinden hesaplanır. Gerçek çalışma katkınız değişirse emeklilik şirketiyle YEL-työtulo seviyesini güncelleyin.

6. YEL sosyal güvenliğin temel rakamlarından biridir

YEL-työtulo yalnızca gelecekteki emekliliği etkilemez. Hastalık ödeneği, ebeveyn ödenekleri, iş göremezlik ve girişimcinin işsizlik güvenliği gibi birçok hesaplamada temel oluşturur. Çok düşük työtulo yalnızca bugünkü primi düşürmez; risk gerçekleştiğinde alınacak geliri de düşürebilir.

2026'da girişimcinin kazanca bağlı işsizlik güvenliği açısından kullanılan yıllık YEL-työtulo eşiği 15.481 eurodur. Bu, YEL zorunluluk alt sınırı olan 9.423,09 eurodan farklı bir eşiktir.

7. YEL-työtulo üç yılda bir gözden geçirilir

2023 YEL reformundan sonra emeklilik şirketleri YEL-työtulo'yu genel olarak üç yılda bir gözden geçirir. İlk iki gözden geçirmede şirketin tek seferde yapabileceği artış 4.000 euroyla sınırlıdır. 2026'dan itibaren bu üst sınır, 2023–2025 arasında YEL başlatan yeni girişimcilerin ilk incelemelerine de uygulanır.